1. AHU Phòng sạch là gì?
AHU (Air Handling Unit) – hay bộ xử lý không khí – là thiết bị trung tâm đặc biệt quan trọng trong hệ thống điều hòa không khí. Thiết bị này có nhiệm vụ lọc, điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm và áp suất của không khí trước khi cấp vào không gian cần kiểm soát.
Trong môi trường phòng sạch – nơi yêu cầu khắt khe về độ sạch, độ ổn định nhiệt ẩm và kiểm soát hạt bụi – AHU đóng vai trò quyết định đến chất lượng không khí (IAQ) và hiệu quả vận hành của toàn hệ thống.
Vậy làm sao để lựa chọn hệ thống AHU phù hợp cho phòng sạch? Cùng SAVA M.E giải đáp nhé!
2. AHU phòng sạch cấu tạo như thế nào?
Một AHU phòng sạch tiêu chuẩn gồm các bộ phận sau:
- Buồng lọc (Filter Section): sử dụng 3 cấp lọc:
- Lọc thô (G4) – giữ bụi lớn, lông, sợi.
- Lọc tinh (F8/F9) – giữ hạt bụi nhỏ hơn.
- Lọc HEPA (H13/H14) – loại bỏ 99.97% hạt bụi ≥ 0.3µm (Được bố trí tại vị trí miệng cấp gió phòng sạch).
- Dàn lạnh hoặc dàn sưởi (Cooling/Heating Coil): điều chỉnh nhiệt độ không khí.
- Bộ phun ẩm hoặc tách ẩm (Humidifier/Dehumidifier): duy trì độ ẩm trong giới hạn cho phép và yêu cầu của phòng sạch.
- Quạt cấp (Supply Fan): tạo lưu lượng và áp suất không khí dương cần thiết cho phòng sạch.
- Buồng hòa trộn khí hồi và khí tươi: giúp tối ưu năng lượng bằng cách tái sử dụng một phần không khí tuần hoàn đồng thời cung cấp oxy vào phòng sạch.
3. Các loại AHU phòng sạch
Trong hệ thống phòng sạch, AHU thường được chia thành 2 loại chính dựa trên loại môi chất sử dụng để làm lạnh không khí:
AHU Dùng Nước Lạnh (Chilled Water AHU)
- Nguồn lạnh: sử dụng nước lạnh được cung cấp từ hệ thống Chiller.
- Dàn coil trong AHU là coil nước, bên trong nước được bơm tuần hoàn qua dàn.
- Phù hợp cho nhà máy, xưởng sản xuất lớn, khu công nghiệp có nhiều phòng sạch, phòng mổ bệnh viện,…
AHU Dùng Gas (DX AHU)
- Nguồn lạnh: sử dụng gas lạnh (R410A, R32, R134a…) từ dàn nóng điều hòa.
- Dàn coil là coil môi chất lạnh, gas sẽ bay hơi trực tiếp trong dàn → làm lạnh không khí.
- Phù hợp cho hệ thống phòng sạch quy mô nhỏ đến trung bình hoặc nơi không có chiller.
4. Lựa chọn AHU cho phòng sạch phù hợp:
Để tính toán và lựa chọn AHU cho phòng sạch phù hợp, cần tuân theo các tiêu chuẩn quốc tế như:
- ISO 14644-1: Phân loại cấp độ sạch (Class 1 → Class 9).
- GMP / WHO / EU Guidelines: Cho ngành dược phẩm, thực phẩm, mỹ phẩm,…
- ASHRAE 170 / 62.1: Yêu cầu về lưu lượng khí tươi, trao đổi không khí.
Các yếu tố chính cần xem xét khi thiết kế – lựa chọn AHU cho phòng sạch:
| Tiêu chí | Mô tả | Ví dụ tham khảo |
|---|---|---|
| Cấp độ sạch yêu cầu | Quy định số lượng hạt bụi/m³ | Class 1000 (ISO 6) |
| Lưu lượng gió (CFM / m³/h) | Dựa trên thể tích phòng và số lần trao đổi gió lần/giờ | 20–40 ACH |
| Độ chênh áp phòng | Duy trì áp suất dương giữa các khu vực | +10–15 Pa |
| Độ ẩm & nhiệt độ thiết kế | Tùy vào mục đích sản xuất, sản phẩm yêu cầu | 22±2°C, 45±5%RH |
| Hiệu suất lọc | Theo cấp độ sạch mong muốn | H13 hoặc H14 |
5. Cách tính AHU – Air Handling Unit cho phòng sạch đơn giản:
Để tính toán xem AHU cần dùng công suất bao nhiêu, số lượng bao nhiêu chúng ta cần lưu ý một số điểm sau:
- Kích thước phòng sạch (Chiều rộng × Chiều dài × Chiều cao)
- Cấp độ sạch phòng sạch (từ đó chúng ta có các yêu cầu về số lần thay đổi không khí)
- Phòng sạch của ngành nào
Rồi từ đó tính công suất AHU theo công thức: Q=G×Cp×Dt (kW)
Trong đó:
- Q: công suất lạnh AHU (kW)
- G: lưu lượng nước (l/h)
- Cp: 4,186 (kJ/kg.°C)
- Dt: độ chênh nhiệt độ đầu vào và đầu ra của nước lạnh (°C)
6. Những sai lầm thường gặp khi chọn và lắp đặt AHU cho phòng sạch
- Chỉ chọn theo công suất lạnh mà bỏ qua độ ẩm.
- → Dẫn đến không kiểm soát được điểm sương, gây ngưng tụ hoặc tĩnh điện.
- Không tính tổn thất áp qua các cấp lọc.
- → Làm quạt hoạt động quá tải, giảm tuổi thọ motor.
- Không tách biệt khí hồi và khí xả.
- → Gây nhiễm chéo giữa các khu vực.
- Không duy trì áp suất dương.
- → Làm bụi hoặc hơi tạp xâm nhập vào khu vực sạch.
7. Kết luận
AHU phòng sạch là “trái tim” của hệ thống điều hòa không khí trong các khu vực yêu cầu kiểm soát chất lượng không khí nghiêm ngặt như phòng sạch. Việc tính toán và chọn AHU đúng giúp đảm bảo hiệu quả vận hành, tiết kiệm năng lượng và duy trì cấp độ sạch ổn định theo tiêu chuẩn quốc tế.
Hy vọng qua bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về hệ thống AHU phòng sạch và có thể lựa chọn hệ thống một cách phù hợp.
Thông tin liên hệ Công ty Cổ Phần SAVA M&E
- Website: https://savame.com
- Email: info@savame.com
- Điện thoại: 0869 173 168 | Hotline: 0363914042 (Mr.Thi)
- Địa chỉ: 168/75 Nguyễn Gia Trí, P.25, Thạnh Mỹ Tây, Tp.HCM